شکارچی

بعضي ها فکر مي کنند که هر چه لوله تفنگ بلندتر باشد برد آن بيشترو دقيق تر است  ولي در واقع اين طور نيست و همه يک مسافت را طي مي کنند فقط لوله هاي بلندتر براي نشانه روي بهتر است و معمولاً براي شکار غاز و مرغابي استفاده مي شوند. وقتي با تفنگ ساچمه زني تيراندازي مي شود ساچمه ها به مجرد خروج از لوله از هم جدا و پراکنده مي شوند و هر چه مسافت بيشتر باشد ساچمه ها بيشتر پخش مي شوند تا حدي که به هدف اصابت نمي کنند يعني (از تير رس فراتر رفته و اثر ندارد). براي اينکه از پخش ساچمه ها جلوگيري مي شودسر لوله را از ته لوله کوچکتر مي کنند و به آن chock  مي گويند. اين کار از پخش شدن ساچمه ها جلوگيري مي کند.چهار نوع chock  وجود دارد. فول چوک ، چوک کامل است که براي هدف دورتر استفاده مي شود و ساچمه ها جمع تر به هدف مي خورند. مادي فايدچوک اين اندازه کمي از چوک کامل بلندتر است و براي تير اندازي با تفنگ ساچمه زني از همه بهتر است.ايمپرودفلايندر کمي از قبلي تنگ تر است و براي پرنده هاي کوچکتر استفاده مي شود. سيلندياچوک يعني لوله معمولي است و ساچمه ها زود پخش مي شوند و از آن براي راههاي نزديک استفاده مي شوند. تفنگ هاي ساچمه زني از روي اندازه لوله نامگذاري مي شود که معروف ترين آنها12،16،20،28، مي باشد. در قديم لوله ها اندازه هاي متفاوتي مثل 4 ،8 ،10 ،14 ،24 ،22داشتند ولي امروزه فقطظ اندازه 10 آنها قابل استفاده است.اندازه لوله نمودار اندازه گلوله سربي است که مساوي دهانه لوله است يعني يک گلوله سربي که به اندازه تفنگ 12 است بايد 12 گلوله آن يک پوند يا 454 گرم وزن داشته باشد و يا اندازه 16 بايد شانزده گلوله برابر يک پوند باشد و غيره.براي هر يک اندازه هاي تفنگ فشنگ مخصوص آن ساخته شده . در زير لوله تفنگ اندازه لوله نوشته شده و بايد فشنگ هم اندازه آن استفاده شود هرگز فشنگ با اندازه متفاوت با لوله را استفاده نکنيد. از تفنگ هاي ساچمه زني گاهي براي شکار هاي بزرگتر استفاده مي شوند. براي اين کار فشنگ هايي با يک گلوله سربي و گاهي هم با چند گلوله کوچکتر ساخته شده که اصطلاحاً به آن چهارپاره مي گويند. هنگام استفاده از اين فشنگ ها در شکازر بزرگ حتماً بايد فاصله کمتر از صد متر باشد.طبق مقررات در ايران استفاده از چهار پاره براي شکار بزرگ ممنوع است.

تفنگ هاي گلوله زني:

يک شکارچي ماهر و با تجربه بايد طرز استفاده تفنگ را بداند همينطور بايد بداند که تفنگ ها انواع مختلفي دارند و به تفاوت هاي آنها هم آشناد شديد. مثلاً يک تفنگ ساچمه زني که براي زدن پرنده پر شده در برد دور اثر ندارد و اگر فاصله بيش از 350 متر باشد با هدف اصابت نخواهد کردولي تير يک تفنگ گلوله زني ممکن است در فاصله 350 متري باشد با هدف اصابت کند و آسيب برساند بنابراين امتحان آن صحيح نيست به هر حال يک تفنگ ساچمه زني هم به اندازه تفنگ گلوله زني خطرناک است.بيشتر تصادفات در برد تفنگ هاي ساچمه زني رخ مي دهد و خطرات تفنگ ساچمه زني با مراتب از تفنگ گلوله زني بيشتر است.بطور کلي تفنگ ها در هر مسافتي خطر مربوط به خود را دارد حتي تفنگ بادي را بايد جدي گرفت و خطرناک که با حساب آورد و رعايت نکات ايمني را نمود. در شکار هم از تفنگ گلوله زني و هم ساچمه زني استفاده مي شود و آنها تقريباً مشابه هم عمل مي کنند اختلاف عمده اين دو تفنگ در ساختمان لوله آنهاست .داخل لوله تفنگ ساچمه زني صاف و صيقلي است و فلز آن نيز صاف است به اين دليل تفنگ ساچمه زني را لوله صاف مي نامند . در صورتي که داخل ل.له تفنگ گلوله زني ضخيم تر است و شيارهايي دارد که اين شيار ها را خان مي گويندو وجود خان باعث مي شود که گلوله مسافت دورتري را طي کند و شيارهاي پيچيده خان سبب پرتاب مستقيم گلوله به جلو مي گردد.تفنگ ها را از روي اندازه کاليبر  نام گذاري مي کنند براي مثال گاليبر 22 ، 270 ، 308 و غيره کاليبر هر تفنگ فاصله بين بالاي يک شيار تا روي شيار مقابل داخل لوله است معمولاً کاليبر را بر حسب صدم اينچ اندازه گيري مي کنند مثلاً کاليبر 22  برابر با صدم اينچ است که فاصله بين دو برآمدگي خان مي باشد گاهي نيز کاليبر را از کف شيار مقايل داخل لوله اندازه مي گيرند که برحسب هزارم اينچ خواهد بود مثلاً 0257 روبرتز . هر تفنگ گلوله زني شامل سه قسمت عمده به نامهاي خزينه ، قنداق ،و لوله مي باشد و هر يک از اين سه قسمت از اجزا کوچکتري تشکيل مي شود خزينه در واقع قلب تفنگ است که لوله و قنداق به آن وصل مي شود و شامل اجزا کوچکتري است که بوسيلع آنتفنگ پر مي شود  و احتراق فشنگ پوکه را هم به عهده مي گيرد. خزينه تفنگ پنج فرم مختلف است . تفنگ تاشو يا کمر شکن ، تفنگ گلنگدني ، تفنگ کشوئي يا پمپي ، تفنگ هاي اهرم دار ، تفنگ هاي نيمه خودکار. نام تفنگ را از روي خزينه آن تعيين مي کنند مثلاً تفنگ گلوله زني گلنگدني و يا تفنگ ساچمه زني نيمه خودکار يک لول ساده ترين نوع خزينه را دارد چون فشنگ آن با خزينه گذاشته مي شود.يک لول هاي جديد معمولاً گلنگدن دارند اما بسياري از مدل هاي قديم اهرمي مي باشند. انواع خزينه هاي ديگر در يک گروه به نام تکرار کننده قرار مي گيرند به عبارت ديگر آنها قبل از آنکه مجدداً با دست پر شوند بيش از يک تير شليک مي کنند . تفنگ هايي که داراي خزينه گلنگدني ، اهرمي و پمپي هستند نيمه خودکار مي باشند . طرز کار آنها به اين طريق است که در هر نوع سه خزينه کار مي کنند  يعني فشنگ خالي را بيرون مي پراند و بلافاصله فشنگ جديدي را به داخل خزينه مي فرستد و تفنگ براي تير اندازي بعدي آماده مي شود . بعضي از تفنگ هاي شکاري را خود کار مي نامند در حالي که صحيح نيست چون در واقع آنها نيمه خود کار هستند . يعني بيشتر کار آنها از خزينه انجام مي شود و فشنگ را خود جايگزين مي کندذ ولي براي هر بار تير اندازي ماشه بايد جاگانه کشيده شود. مسلسل ها سلاح خود کار واقعي هستند زيرا تا زماني دست از روي ماشه آن برداشته نشود و تا مهمات تفنگ تمام نشود تير اندازي ادامه پيدا مي کند در هيچ نقطه اي از دنيا مسلسل صلاح قانوني مجاز براي زدن شکار نيست و از ژان براي شکار استفاده نمي شود.

برگرفته شده از : مقاله مهندس جليل بشارتي